Lãi suất cho vay giảm mạnh, doanh nghiệp (DN) khấp khởi hy vọng, các ngân hàng cũng phấn khởi không kém nhưng liệu có nhiều dự án tốt để đón dòng vốn mở ra không? Việc áp lãi suất cho vay được căn cứ theo mức độ uy tín của DN, hiệu quả của các dự án...
Giải thích cho tình trạng cung - cầu vốn không liên thông thời gian qua, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Ngân hàng Phương Đông (OCB) cho rằng, ngoài các vấn đề DN không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn, không có tài sản thế chấp, phương án kinh doanh kém chất lượng, nợ xấu… lý do chính vẫn là lãi suất cho vay giảm mới chỉ đáp ứng được một nửa mong muốn của doanh nghiệp (DN) lúc này.
Theo ông Tùng, khi chia sẻ với nhiều DN mới hiểu được một thực tế từ sau khi lãi suất cho vay được điều chỉnh xuống dưới 15-16%/năm, DN vẫn rất dè dặt đến vay ngân hàng. Nguyên nhân chủ yếu DN không dám vay vì khả năng tiêu thụ sản phẩm năm 2013 chưa có tín hiệu khả quan, nhất là đối với DN nhỏ và vừa. Vì thế, họ chỉ dùng đồng vốn của chính bản thân DN hoặc tự huy động bằng các phương thức khác.
Nhiều DN thời gian qua thu hẹp sản xuất còn 1-2 ca, diện tích xưởng đem cho thuê một nửa để rút lại mặt bằng, sử dụng lao động hạn chế và làm những sản phẩm rẻ tiền, dễ bán, hàm lượng chất xám không cao.
Câu chuyện của một khách hàng DN hoạt động trong lĩnh vực nhựa cho biết, những năm 2007-2008, ngành bao bì hoạt động tốt vì có đối tượng khách hàng là các đơn vị thủy sản. Hiện các công ty sản xuất bao bì mang sản phẩm về các tỉnh ĐBSCL không bán được do ngư dân “treo ao” nhiều nên không bán được bao bì.
Vậy mới có chuyện dù ngân hàng giảm lãi suất nhưng các DN vẫn chờ đợi lãi vay thấp hơn và cũng muốn để ngân hàng có thời gian kiểm chứng hoạt động của DN, thực sự tin DN đang sản xuất thì họ mới có cơ hội sản xuất, tái đầu tư…
Dù rất hiểu mong muốn của DN, nhưng trên thực tế các ngân hàng cũng rơi vào nghịch cảnh trong câu chuyện dư thừa vốn nhưng không tìm ra khách hàng tốt để cho vay.
Theo ông Tùng, một mặt, ngân hàng muốn kích tín dụng bằng mọi cách để thực hiện được mục tiêu tăng tín dụng cũng như hỗ trợ được DN. Tuy nhiên, chuyện kéo dài kỳ hạn cho vay sẽ khiến ngân hàng gặp rất nhiều khó khăn vì vốn huy động của ngân hàng chủ yếu vẫn là vốn ngắn hạn.
Theo số liệu của NHNN vốn huy động trong toàn hệ thống ngân hàng đến cuối tháng 3/2013 có đến 80% kỳ hạn ngắn, bản thân ngân hàng cũng không tìm ra được vốn trung dài hạn.
Đó là chưa kể trong số những khách hàng vay, có những DN đã được điều chỉnh lãi suất cũ xuống thấp, ngân hàng đã bị lỗ ở khoản này vì trước đó lãi suất huy động rất cao.
Lãnh đạo một ngân hàng thương mại cho biết, việc áp lãi suất cho vay được căn cứ theo mức độ uy tín của DN, hiệu quả của các dự án. Trường hợp phải áp lãi suất cao cũng được xác định theo những căn cứ đó, theo các mức độ rủi ro.
“Bản thân các ngân hàng không thể “liều” giảm lãi suất dài hạn vì còn phải tính toán bù đắp chi phí hoạt động, cân đối lãi suất huy động vốn của ngân hàng”, vị lãnh đạo ngân hàng này nói.
Câu chuyện lãi suất hiện không còn là vấn đề của riêng DN, theo đó dù lãi suất giảm xuống nhưng các DN phải tự “căn chỉnh” lại hoạt động sản xuất kinh doanh của mình mới tiếp cận được tín dụng.
(Theo Thời báo Ngân hàng)
